در اسلام در مورد چگونگی آشامیدن آب راهنمایی شده و دستوراتی داده شده است كه رعایت آنها برای سلامتی و رعایت بهداشت مهم است. برخی از این دستورات عبارتند از:

1- نهی از زیاد نوشیدن آب

امام صادق (ع) فرمودند: «از بسیار نوشیدن آب حذر كن زیرا بسیار آب نوشیدن موجب بروز هر دردی است.»[1]

امام صادق (ع) به مردی وصیت فرمود: «آب كمتر بنوش زیرا بسیار آب نوشیدن موجب بروز دردها و كمك به طولانیشدن آن میشود و تا وقتی كه بدن تو تاب تحمل درد را دارد از خوردن دارو اجتناب كن.»[2]

امام صادق (ع) فرمودند: «اگر مردم كمتر آب بنوشند بدنهای آنها از صحت و استقامت برخوردار خواهد شد.»[3]

امام صادق (ع) فرمودند: «تا اشتها ندارید آب ننوشید و چون اشتها به نوشیدن آب داشتید آب را كم بنوشید.»[4]

پیامبر اكرم (ص) فرمودند: «دلهای خویش را با زیاد خوردن و زیاد نوشیدن نمیرانید كه دل چون زراعت است وقتی آب آن زیاد شد خواهد مرد.»[5]

2- نهی از نوشیدن آب در ظرف طلا و نقره

ام سلمه رضیالله عنها گفت: رسولالله (ص) فرمودند: «هر كه از ظرف طلا و نقره آب بنوشد همانا آتشی از دوزخ در شكمش زبانه میكشد.»[6]

به روایت سماعه، امام صادق (ع) فرمودند: «سزاوار نیست در ظرف نقره و طلا آب نوشیده شود.»[7]

3- نهی از نوشیدن از لبه شكسته ظرف و مذمت دمیدن در آب

امام صادق (ع) فرمودند: «از دسته كوزه یا از لبه شكسته آن نباید آب بنوشید زیرا محل آب نوشیدن شیطان است (محل اجتماع میكربها میباشد)»[8]

رسول اكرم (ص) فرمودند: «از دهانه مشك آب ننوشید زیرا موجب گندیدگی و آلوده شدن دهان میگردد.»[9]

امام علی (ع) فرمودند: «از سوراخ یا دسته ظرف آب ننوشید زیرا شیطان (میكرب) همیشه در این دو محل ظرف جا دارد.»[10]

«رسول اكرم (ص) از نوشیدن آب از دهانه مشك و سوار شدن بر شتر نجاستخوار و گوشت حیوانی كه او را ببندند و آنقدر آن را تیر بزنند تا بمیرد نهی فرموده است.»[11]

«رسول اكرم (ص) از دمیدن به آب و نوشیدن آب از كاسه شكسته یا گوشه قدح نهی فرموده است.»[12]

رسول اكرم (ص) فرمودند: «هنگام نوشیدن آب نفس و دم در كاسه آب نزنید و اگر كسی خواست نفس بكشد ظرف آب را از دهان خود دور بدارد و سپس نفس بكشد.»[13]

4- نوشیدن آب در چند نفس و شكرگذاری

رسول اكرم (ص) فرمودند: «هنگامی كه یكی از شما آب بنوشد با یك نفس آب ننوشد.»[14]

رسول اكرم (ص) فرمودند: «همانند شتر با یك نفس آب ننوشید بلكه دو یا سه بار كاسه آب را به دهان ببرید و بنوشید.»[15]

از امام صادق (ع) نقل است كه رسول اكرم (ص) فرمودند: «آب را بمكید و یكدفعه ننوشید چون سر كشیدن آب مرض سینه ایجاد میكند.»[16]

به روایت حلبی امام صادق (ع) فرمودند: «آب را در 3 نفس نوشیدن برتر از نوشیدن آن به یك دم است.»[17]

رسول اكرم (ص) فرمودند: «در هر بار نوشیدن (آب) بسمالله بگوئید و چون سیراب شدید الحمدلله بگویید.»[18]

ابیعبدالله (ع) فرمود: «پیامبر خدا (ص) چنانچه آب مینوشید میفرمود خدا را شكر كه به ما آب شیرین و گوارا نوشانید و آب تلخ و شور نچشانید و ما را به گناها نمان مؤاخذه ننمودی.»[19]

5- نوشیدن آب با دست راست

رسول اكرم (ص) در جنگ تبوك گروهی را دیدند كه با دهانهایشان آب مینوشند به آنها فرمودند: «با كف دستهایتان آب بنوشید زیرا كف دست بهترین ظرف برای آب نوشیدن است.»[20] . همچنین فرمودهاند: «(چون خواستید با دستهایتان آب بنوشید) نخست دستهایتان را بشویید آنگاه در آن آب بنوشید زیرا هیچ ظرفی بهتر از دستهایتان نمیباشد.»[21]

امام صادق (ع) از پدران بزرگوار خود صلواتالله علیهم نقل فرمودهاند كه رسول اكرم (ص) در ضمن حدیثی طولانی فرمودند: «نباید از قسمت دسته ظرف آب بنوشید زیرا آنجا محل جمع شدن میكربهاست. از آب نوشیدن به گونهای كه چارپایان مینوشند نهی كردند و فرمودند با دستهای خود آب بنوشید كه آن بهترین ظرف شماست.»[22]

جراح مدائنی گفت: «امام صادق زشت میدانست كه شخصی با دست چپ بخورد یا بنوشد یا كاری انجام دهد.»[23]

6- نهی از ایستاده نوشیدن آب

امام صادق فرمودند: «آب نوشیدن به حالت ایستاده در شب، زرد آب را در بدن ایجاد میكند.»[24]

امام صادق (ع) فرمودند: «نوشیدن آب در روز به حالت ایستاده موجب افزونی عرق و بیشتر شدن نیروی بدن میگردد.»[25]

رسول اكرم (ص) فرمودند: «هر كس ایستاده آب بنوشد اگر مرضی به او برسد شفا نمییابد.»[26]

7- نهی از نوشیدن آب ضمن غذا و از ناشتا نوشیدن آن

از رساله ذهبیه امام رضا (ع) نقل شده است كه فرمودند: «ناشتا آب نوشیده نشود.»[27]

امام رضا (ع) فرمودند: «هر كس میخواهد معدهاش اذیت نكند وسط غذا آب ننوشد تا از خوردن فارغ شود و هر كس این كار را انجام دهد یعنی وسط غذا آب بنوشد بدنش از نظر طبیعت تر گشته و معدهاش ضعیف میشود، رگها نیروی طعام را به خود جذب نمیكنند و در معده سفت میگردد.»[28]

از نظر علوم امروزی، نوشیدن به مقدار زیاد در ضمن غذا سبب رقیق شدن اسیدهای هاضمه و كمنمودن تاثیر آنها شده و بعلاوه معده را خسته میكند.

8- نهی از نوشیدن آب سر بعد از غذای داغ و شیرینی

امام رضا (ع) فرمودند: «نوشیدن آب سرد بعد از غذای داغ و شیرینی، باعث از بین رفتن و فساد دندانها میگردد.»[29]

9- نهی از نوشیدن آب بعد از غذای چرب

در تاریخ زندگی پیامبر اكرم (ص) بیان میكنند كه ایشان وقتی غذای چرب میخوردند آب كمتری مینوشیدند. امام صادق (ع) نیز فرمودند: «آب خوردن روی غذای چرب، درد را به هیجان میآورد»[30]

10- نوشیدن ته مانده آب مؤمن

امام صادق (ع) فرمودند: «هر كس نیمخورده (اضافه) آب برادر مؤمنش را به عنوان تبرك بنوشد خداوند در میان آنها فرشتهای میآفریند تا روز قیامت برایشان طلب مغفرت مینماید.»[31]

11- یاد امام حسین (ع)، هنگام نوشیدن آب